ጸሎተኛው እና ተኀራሚው ብፁዕ አቡነ በርተሎሜዎስ ዐረፉ

ሥርዐተ ቀብራቸው፥ነገ ሰኔ 5፣በ8 ሰዓት በሐዋሳ ደ/ምሕረት ቅ/ገብርኤል ገዳምይፈጸማል
• ከመሠረት እስከ ፍጻሜ፣ካህናትንና ምእመናንን እያስተባበሩ ያሠሩት መታወቂያቸው ነው
ለሦስት ዐሥርት ዓመታት፣ የተሾሙበትን የሲዳሞ ሀገረ ስብከት አረጋግተው መርተዋል
• በመንበረ ፓትርያርክ ቅድስት ቅዱሳን ማርያም ገዳም፣ጸሎተ ፍትሐት ሲደረግ አድሯል፤

†††

his grace abune bertelomewos

የቀድሞው የሲዳሞ ሀገረ ስብከት እና የጠቅላይ ቤተ ክህነት ሊቃውንት ጉባኤ የበላይ ሓላፊ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ በርተሎሜዎስ(ከጥቅምት 4 ቀን 1919 እስከ ሰኔ 3 ቀን 2010 ዓ.ም.)

የተሾሙበትን የሲዳሞ ሀገረ ስብከት፣ለሦስት ዐሥርት ዓመታት ያህል አረጋግተው በመምራት የሚታወቁት ጸሎተኛውና ተኀራሚው ብፁዕ አቡነ በርተሎሜዎስ ሊቀ ጳጳስ፣ትላንት እሑድ፣ ሰኔ 3 ቀን 2010 ዓ.ም. ምሽት፣12:00 ገደማ፣በዕርግና በቆዩበት የመንበረ ፓትርያርክ መኖርያቸው ዐርፈዋል፡፡

አስከሬናቸው፣ወደ መንበረ ፓትርያርክ ቅድስተ ቅዱሳን ማርያም ገዳም ተወስዶ ጸሎተ ፍትሐት ሲደረግ አድሯል፤ በዛሬው ዕለትም፣ ሥርዐተ ቀብራቸው ወደሚፈጸምበት ወደ ሐዋሳ ደብረ ምሕረት ቅዱስ ገብርኤል ገዳም፣ከቀኑ 5:00 ላይ አሸኛኘት እንደሚደረግ ተገልጿል፡፡

የሐዋሳ ከተማ መታወቂያ የኾነውን ታላቁ የደብረ ምሕረት ቅዱስ ገብርኤል ገዳም ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን፣ ከመሠረቱ እስከ ፍጻሜው፣ በጎ አድራጊዎችን በማስተባበር ያሠሩት ብፁዕ አቡነ በርተሎሜዎስ ሲኾኑ፤ሥርዐተ ቀብራቸውም፣ ሰበካ ጉባኤው በቃላቸው መሠረት ባሠራላቸው መቃብር ቤት፣ ነገ፣ ሰኔ 5 ቀን 2010 ዓ.ም.፣ ከቀኑ በ8፡00፣ ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርክ አቡነ ማትያስ፣ ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት፣ ማኅበረ ካህናትና ማኅበረ ምእመናን በተገኙበት እንደሚፈጸም ታውቋል፡፡

የሲዳሞ ሀገረ ስብከት(በቀድሞው አጠራር)፣ ብፁዕ አቡነ በርቶሎሜዎስ ሊቀ ጳጳስ፣ በሦስተኛው ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ተክለ ሃይማኖት አንብሮተ እድ ከሌሎች 12 አባቶች ጋራ፣ ጥር 13 ቀን 1971 ዓ.ም. ጵጵስና የተሾሙበትና በፈቃዳቸው እስከለቀቁበት 2000 ዓ.ም. ድረስ ለ30 ዓመታት ገደማ አረጋግተው የመሩት ነው፡፡ ከመሠረቱ እስከ ፍጻሜው ያሣነፁትን የሐዋሳ ደብረ ምሕረት ቅዱስ ገብርኤል ገዳም ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ሥራን ካስፈጸሙ በኋላ፣በዕርግናቸው ሳቢያ “ሓላፊነቱ ይበቃኛል” ብለው አመልክተው በፈቃዳቸው ለቀዋል፡፡ ወደ መንበረ ፓትርያርክ ማረፊያቸው ከመጡ በኋላ፣ ለተወሰነ ጊዜ የጠቅላይ ቤተ ክህነቱ የሊቃውንት ጉባኤ የበላይ ሓላፊ ኾነው አገልግለዋል፡፡

“በንግግር ቁጥብ ግን በሳል ነበሩ፤” የሚሉት ወዳጃቸው፣ በስብከተ ወንጌል መርሐ ግብር፣ቁጭ ብለው በጥሞና የማዳመጥ በመጨረሻም፣ “ይህ አይባልም፤ ይህን አርሙ፤” እያሉ የመምከር በጎ ልምድ እንደነበራቸው ያስታውሳሉ፡፡ ብሕታውናዊ ግብር ጎልቶ የሚታይባቸው ብፁዕነታቸው፣ ጸሎተኛና ከመብልዓ ሥጋ የተቆጠቡ ጸዋሚና ተኃራሚ ነበሩ፡፡ በየዓመቱ በጾመ ፍልሰታ ለማርያም፣ የውዳሴ ማርያም እና ቅዳሴ ማርያም ትርጓሜ በማሰማት፣ በሐዋሳ ምእመናን ዘንድ በእጅጉ ይታወቃሉ፤ “ሲዳሞን ሲመሩ፣ያለምንም ኮሽታና ውዝግብ ነበር የቆዩት ማለት ይቻላል፤”ይላሉ የሚያውቋቸው፡፡

በፊት ስማቸው አባ ፍሥሓ ጽዮን ይባሉ የነበሩት ብፁዕ አቡነ በርተሎሜዎስ፣ በሞያቸው የሐዲሳት መምህር ሲኾኑ፤ ከ1960 እስከ 1968 ዓ.ም. ድረስ፣ በምስካየ ኅዙናን መድኃኔዓለም ገዳም፣ መጻሕፍተ ሐዲሳትን፣ ፍትሐ ነገሥትንና ትርጓሜ ዳዊትን ወንበር ዘርግተው አስተምረዋል፡፡ ከዚሁም ጎን ለጎን በገዳሙ ከነበሩት መምህር ወልደ ማርያም፥ መጻሕፍተ ሢራክን፣ መጻሕፍተ ሰሎሞንን፣ መጻሕፍተ መነኰሳትን ተምረዋል፡፡

ወደ አዲስ አበባ ከመጡበት 1960 ዓ.ም. በፊት፣ በበጌምድር/ጎንደር/ ደብረ ታቦር መካነ ኢየሱስ፣ ከመምህር ገብረ ኢየሱስ፥ ቅኔ ከነአገባቡ፣ ቅዳሴ ማርያምና ውዳሴ ማርያም፣ ኪዳንና ትምህርተ ኅቡአት፣ አቡሻህር፣ ትርጓሜ ሓዲሳትን፣ ትርጓሜ ዳዊትን፣ ትርጓሜ ፍትሐ ነገሥትን በሚገባ ከመማራቸውም በላይ የመምህራቸው ምክትል ኾነው በወንበራቸው ገብተው አስተምረዋል፡፡

በልጅነታቸው፣ ከዳዊት ደገማ እስከ ጸዋትወ ዜማ፣ ከመምህር ኤልሳዕ በመቀጠልም የደብረ ዓባይ ቅዳሴን፣ የደብረ ዘመዳ(ጀመዶ) ማርያም የቅዳሴ መምህር ከነበሩት መምህር መልከጼዴቅ ተምረዋል፡፡ የትውልድ ቦታቸውም፣ በቀድሞው አጠራር በወሎ ጠቅላይ ግዛት፣ ላስታ አውራጃ፣ ግዳን ወረዳ የምትገኘው ይህችው የደብረ ዘመዳ/ጀመዶ/ ማርያም ስትኾን፤ ከአባታቸው አቶ ጌታሁን ወልዱ፣ ከእናታቸው ወ/ሮ እርጎዬ ቀኜ፣ ጥቅምት 4 ቀን 1919 ዓ.ም. መወለዳቸውን፣ ለሥርዐተ ቀብሩ በተዘጋጀው ዜና ሕይወታቸው ተገልጿል፡፡

በዕርግናቸው ከመደበኛ ሥራ ከተገለሉበት የመንበረ ፓትርያርኩ ማረፊያቸው፣ በጡረታ ሲረዱ የቆዩት አረጋዊው ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ በርተሎሜዎስ፣ በተወለዱ በ91 ዓመት ዕድሜያቸው በሞተ ዕረፍት ተለይተውናል፡፡

አምላከ ቅዱሳን እግዚአብሔር፣ የብፁዕ አባታችንን ነፍስ ከማኅበረ ቅዱሳን ይደምርልን፡፡ የድካማቸው በረከት ይድረሰን፡፡ አሜን፡፡

Advertisements

የጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽ/ቤት: ዓመታዊውን ሀገር አቀፍ ሐዋርያዊ ሥምሪት ያካሒዳል

e18ba8e18ca0e18980e18888e18ba8-e18cb8e189a0e189b0-e18d80e188a8-e189b0e18890e18bb0e188b0-e18b90e189a0e18ba8-e18c88e189a0e18aa0

  • ሥልጠና፣ ውይይት፣ የቢሮና የመስክ ግምገማ፣ የሥምሪቱ ፕሮግራሞች ናቸው
  • ከዕቅበተ እምነት ጀምሮ የ45 አህጉረ ስብከት እንቅስቃሴዎች ይገመገሙበታል
  • ከሰበካ ካህናትና የሰንበት ት/ቤት ተወካዮች እስከ ሥ/አስኪያጆች ይሳተፉበታል
  • ከጠቅ/ጽ/ቤትና ከቅ/ሲኖዶስ የሚጠበቁ የድጋፍና ክትትል አግባቦች ይለዩበታል

†††

  • ማኑዋሎችና የልኡካኑ አቅም፣“ቤት ያፈራው” ቢኾንም፣ሊታሰብበት ይገባል
  • በሰበካ ጉባኤ ምሥረታ ዓመታት፣ የአደራጅ አባቶችን ተጋድሎ ያስታውሰናል
  • አሳታፊ እና ግልጽ ውይይት እንዲኖር አድርጉ፤/ብፁዕ ዋናሥራ አስኪያጁ/
  • “ጠቅላይ ሚኒስትሩ ያሉትንም ይዛችኹ አስተምሩበት፤”/ቅዱስ ፓትርያርኩ/

†††

የመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽ/ቤት፣ አህጉረ ስብከት የሚገኙበትን ወቅታዊ ኹኔታ በመዳሰስ የሐዋርያዊ ተልእኮ አቅማቸውን ለማጎልበት የሚረዳ ሀገር አቀፍ ሥምሪት ሊያካሒድ ነው፡፡

ሥልጠናንና ግምገማን ያካተተው ይኸው ሀገር አቀፍ ሐዋርያዊ ሥምሪት፣ ከነገ ሰኔ 4 እስከ 6 ቀን 2010 ዓ.ም. ድረስ ለሦስት ቀናት የሚቆይ ሲኾን፤ በጠቅላይ ጽ/ቤቱ የመምሪያ ሓላፊዎች በሚመሩና ለየአህጉረ ስብከቱ በተመደቡ ከ90 ያላነሱ ልኡካን እንደሚከናወን ተገልጿል፡፡

ለሥልጠናው፣ስምንትያህል ዐበይት ጉዳዮች ተለይተው በሚመለከታቸው መምሪያዎች ማኑዋሎች መዘጋጀታቸው ተጠቅሷል፡፡ ለአራተኛ ጊዜ የተሻሻለው የቃለ ዐዋዲ መተዳደርያ ደንብና የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤን በየደረጃው ማጠናከር፤ ስብከተ ወንጌል እና የዕቅበተ እምነት(የፀረ ፕሮቴስታንታዊ ተሐድሶ) እንቅስቃሴ፤ የሰንበት ት/ቤቶችን በየአጥቢያውና የሰንበት ት/ቤቶችን አንድነት በየደረጃው ማዋቀርና ማጠናከር፤ መልካም አስተዳደር እና የግጭት አፈታት ስልቶች፤ የዘመናዊ ሒሳብ አመዘጋገብና አያያዝ፤ የንብረት አመዘጋገብና አያያዝ እንዲሁም የቅርስ አያያዝና ቱሪዝም፣የሚሉት ሥልጠናው የሚያተኩርባቸው አርእስት ናቸው፡፡

ሥልጠናዊ ጉባኤው፣ በየአህጉረ ስብከቱ ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት የሚመራ ሲኾን፤ የመንበረ ጵጵስና ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ አባላት፣ የአህጉረ ስብከት ሥራ አስኪያጆች፣ የወረዳ ሊቃነ ካህናት፣ የሰበካ ጉባኤ እና የሰንበት ት/ቤት ክፍሎች ሓላፊዎች፣ ከከተማው አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት የተወከሉ ዐሥር፣ ዐሥር ማኅበረ ካህናት፣ ከ7 እስከ 10 የሰንበት ት/ቤት አባላት ይሳተፉበታል፤ ተብሏል፡፡

ከሥምሪቱ ቀደም ሲል፣ ግንቦት 29 እና 30 ቀን 2010 ዓ.ም.፣ለተሳታፊ ልኡካን፣ በማኑዋሎቹ ላይ የአሠልጣኞች ሥልጠና በየመምሪያ ሓላፊዎቹ እንደተሰጠና ሰፊ ውይይትም እንደተደረገበት ጠቅላይ ጽ/ቤቱ ገልጿል፡፡ በአህጉረ ስብከቱ የሐዋርያዊ ተልእኮ ኹለንተናዊ እንቅስቃሴ፣ የጎደለውንና የተጣመመውን በሥልጠናው ለይቶ መሙላትና ማቃናት ከጠቅላይ ጽ/ቤቱ እንደሚጠበቅ፣ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጅ አቡነ ዲዮስቆሮስ በሥልጠናው ማጠቃለያ ላይ በሰጡት የቃል መመሪያ ተናግረዋል፡፡

በሥልጠናው አሰጣጥ፣ በማኑዋሎቹ መነሻነት፣ቤተ ክርስቲያንን በሚጠቅም መልኩ ነጻ፣ ግልጽና አሳታፊ ውይይት እንዲካሔድ ማድረግ ከልኡካኑ እንደሚጠበቅ ያሳሰቡት ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁ፣ የአህጉረ ስብከቱን ትክክለኛ ወቅታዊ ገጽታ ጠቅላይ ቤተ ክህነቱ በቅርበት ተገኝቶ የሚረዳበት እውነተኛና የተሳካ ተልእኮ ለማድረግ እንደሚያገለግል አስገንዝበዋል፡፡

“ተስፋ ወደፊት ነው፤ ታሪክ ወደኋላ ነው፤”ያሉት ብፁዕነታቸው፣በመንግሥት ሥርዐት ለውጡ ቀደምት አደራጆች ቤተ ክርስቲያንን የታደጉበት የሰበካ ጉባኤ ርእይ ብዙ ተጋድሎ እንደሚጠይቅ አመልክተዋል፡፡ ሀገር አቀፍ ሐዋርያዊ ሥምሪቱ፣ በሰበካ ጉባኤ ምሥረታ ዓመታት፣ በየአህጉረ ስብከቱ መዋቅሩን ለማስተዋወቅና ለመዘርጋት፣ በየጥሻው እያደሩ በብዙ ደክመው ያለፉትንና ስማቸውን ከመቃብር በላይ በተጋድሏቸው የጻፉትን እንደ ሊቀ ጉባኤ አባ አበራ በቀለ ያሉ አደራጅ አባቶቻችንን የሚያዘክረን እንደኾነ አስታውሰዋል፡፡

ቤተ ክርስቲያናችን የጊዜውን ፈተና ተቋቁማ ዘመን ተሻጋሪ ትኾን ዘንድ፣ ልኡካኑም በሐዋርያዊ ሥምሪቱ የሚያከናውኑት ተግባር የራሱ አስተዋፅኦ ያለው በመኾኑ፣በሙሉ አቅማቸው እንዲሠሩ አሳስበዋቸዋል – “ቤተ ክርስቲያን እየተጎዳች ነች ያለችው፤ ዘመን ቀድሞናል፤ እንድረስላት፤ አኹኑኑ ከባነንን መድረስ ይቻላል፤” ብለዋቸዋል፡፡

ሀገር አቀፍ ሐዋርያዊ ሥምሪቱ ስኬታማ እንዲኾን በቃለ ምዕዳናቸው የባረኩት ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርክ አቡነ ማትያስ በበኩላቸው፣ በየአህጉረ ስብከቱ ሰበካ ጉባኤን በማጠናከርና ስብከተ ወንጌልን በማስፋፋት ረገድ ያሉብን ማነቆዎች ታውቀው መፍትሔ ለመስጠት የሚያስችል በመኾኑ፣ ልኡካኑ ተልእኳቸውን በአግባቡ እንዲወጡ አባታዊ መመሪያ ሰጥተዋል፤ “ጠቅላይ ሚኒስትሩ [ሌብነትን ስለማውገዝ]ያሉትንም አስተምሩበት፤” በማለትም አክለዋል፡፡

ሥምሪቱ፣ከሥልጠና ባሻገር፣የአህጉረ ስብከቱ ዓመታዊ የሥራ ክንውን በቢሮና በመስክ የሚገመገመምበትን መርሐ ግብር ያካተተ ሲኾን፤ በሰነዶች(ቅጾችና ሞዴሎች) እንዲሁም በራስ አገዝ ልማት ባደረጓቸው እንቅስቃሴዎች ይመዘኑባቸዋል፤ በአፈጻጸም ያጋጠሟቸውን ችግሮችና ቀጣይ ዕቅዶቻቸውንም ያስታውቁባቸዋል፡፡ ከሥምሪቱ መልስ፣ ኹሉም ልኡካን ሥልጠናውንም ግምገማውንም ያጠቃለለ ሪፖርት ለጠቅላይ ጽ/ቤቱ ያቀርባሉ፤ “በእኛ ደረጃ መታየትና መፈታት ያለበትን እንወስናለን፤ የቅዱስ ሲኖዶስን አመራር የሚሹትንም ለይተን እናቀርባለን፤” ብለዋል ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁ፡፡

በመንበረ ፓትርያርኩ የሰበካ ጉባኤ ማደራጃ መምሪያ ዋና አስፈጻሚነት የሚከናወነው ሀገር አቀፉ ሐዋርያዊ ሥምሪት በየዓመቱ በመደበኛነት መካሔድ ያለበት ቢኾንም፣ በትኩረትና የበጀት አቅም ማነስ ሳቢያ ለብዙ ጊዜያት ተስተጓጉሎ ቆይቷል፡፡የዘንድሮውም ሥምሪት ታቅዶ የነበረው በጥር ወር እንደነበርና በሀገራችን ልዩ ልዩ አካባቢዎች በነበረው የጸጥታ መደፍረስ እስከ አኹን መዘግየቱ ተገልጿል፡፡

ቀጣይነቱ አጠያያቂ ባይኾንም፣የሥምሪት ማኑዋሎች ዝግጅት በቂ ጊዜ ተሰጥቶት አግባብነት ባላቸው ባለሞያዎች ሊገመገምና የአሠልጣኝ ልኡካኑ አቅምም ሊጤን እንደሚገባ ተጠቁሟል፡፡ በአንዳንድ መምሪያ ሓላፊዎች የተሰናዱ ማኑዋሎች ወቅታዊነት እንደሚጎድላቸውና ከልኡካኑም መካከል በዕድሜና ተጓዳኝ ምክንያቶች የማሠልጠኛ ሰነዶቹን(በተለይም የሒሳብ አያያዝንና አመዘጋገብን ከነጠላ ወደ ኹለትዮች ስለማሸጋገር በተመለከተ) ለመረዳት ውስንነት የታየባቸው እንደነበሩ፣ በቅድመ ዝግጅቱ የአሠልጣኞች ሥልጠና መርሐ ግብር ወቅት ለመታዘብ መቻላቸውን ተሳታፊዎች ይናገራሉ፡፡

“በየዓመቱ መተያየቱ፣ መቃኘቱና መወያየቱ በራሱ ቀላል ነገር አይደለም፤ ነገር ግን ከሰው እጥረት ጀምሮ ጥቂት የማይባሉ መምሪያዎች የማኑዋል ወቅታዊነትና ከተልእኮው አስፈላጊነት አኳያም የልኡካኑ ብቃት ሊገመገም ይገባል፤ቅድመ ዝግጅቱና የልኡካኑ አቅም፣ “ቤት ያፈራው” ቢኾንም፣ ሊታሰብበት ይገባል፤ አልያ ቀረ እንዳይባል ያህል ዘልማዳዊ ብቻ ነው የሚኾነው፤” ይላሉ፡፡


በብዛትም በአቅምም የሰው ኃይል እጥረትና ውስንነት መኖሩን ያልሸሸጉት የጠቅላይ ጽ/ቤቱ ምንጮች፣ በሥምሪቱ የሚሳተፉ ልኡካን ምደባ የተደረገው፣ ኮሚቴ ተቋቁሞ ተመልምለው ከቀረቡ በኋላ በትምህርት ዝግጅታቸውና በሥራ ልምዳቸው የተሻሉትን በመምረጥ መኾኑን አስረድተዋል፡፡ እያንዳንዱ ልኡክ በአፈጻጸም የነበረውን አቅምና ተልእኮውን በአግባቡ ስለመወጣቱ አህጉረ ስብከቱ የታዘቡትን በሪፖርት ለጠቅላይ ጽ/ቤቱ የሚልኩ በመኾኑ፣ሥምሪቱን በሒደት እያጠናከሩ ለማስቀጠል ያግዛል፤ተብሏል፡፡

በአ/አበባ ሀ/ስብከት ላይ የቀረቡ የሙስና አቤቱታዎችን የሚያጣራ ኮሚቴ በፓትያርኩ ተቋቋመ፤መንግሥት በቅርበት ይከታተለዋል

AA DIO CORRUPTION ROW TO BE INVESTIGATED

  • የፌዴራል ጉዳዮች ሚኒስቴርና የሰብአዊ መብት ኮሚሽን ተወካዮች አሉበት
  • የሀ/ስብከቱ የአስተዳደርና የፋይናንስ ችግሮች፤የቀረቡ አቤቱታዎች ይጣራሉ፤
  • አቤት ባዮችና ግፉዓን ኹሉ ጉዳያቸውን ለኮሚቴው እንዲያቀርቡ ይበረታታሉ
  • በአንዳንድ ብፁዓን አባቶች ምልጃ ማምለጥ የለመዱ ሓላፊዎች ዋጋ ይከፍላሉ
  • በርምጃው የተደናገጡ የአጥቢያ ሌቦች ሒደቱን ለማደናቀፍ እየተሯሯጡ ነው
  • ለኮሚቴው አባልነት ከተጠሩ በኋላ ራሳቸውን ያገለሉ ሓላፊ ምልክት ናቸው፤
  • የማጣራቱ አስፈላጊነት ሌቦቹን በአንድነት ለመመንጠር ነው፤”/ፓትርያርኩ/

†††

በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ላይ እየቀረቡ ያሉ የሙስና እና ብልሹ አሠራር አቤቱታዎችን አጣርቶ የሚያቀርብ ኮሚቴ በብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርኩ ተቋቋመ፡፡

ለፓትርያርኩ ልዩ ጽ/ቤት እና ለጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽ/ቤት እንዲሁም ለተለያዩ የመንግሥት አካላት ሲቀርቡ የቆዩ አቤቱታዎችን ጨምሮ የሀገረ ስብከቱን የአስተዳደርና የፋይናንስ ችግሮች ያካተተ ማጣራት ሲኾን፣ በአጭር ጊዜ ተጠናቅቆ እንዲቀርብላቸው፣ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርኩ ትላንት ማምሻውን ለኮሚቴው አባላት በሰጡት መመሪያ አዝዘዋል፡፡

“በአቤቱታ የቀረቡትንና የምናውቀውን ነገር በይፋ እንድታጣሩልን ነው የምንፈልገው፤ ኹለት ነገር ነው የምትሠሩት፤ አንደኛው፡- በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ደረጃ የተፈጸሙ ዝውውሮች፤ በየመሥሪያ ቤቱ እየሔዱ የሚከሡ ሰዎች ጉዳያቸው ምን እንደኾነ፤ በአስተዳደሩና በፋይናንሱ ረገድ በአጠቃላይ ያለውን ችግር በመልክ በመልክ አድርጋችሁ እንድታቀርቡ፤ ኹለተኛው፣ መፍትሔውን ጭምር በአጭር ጊዜ እንድታቀርቡ ነው፤” ብለዋል ቅዱስነታቸው በመመሪያቸው፡፡

የፓትርያርኩን ልዩ ጸሐፊ ጨምሮ ከጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽ/ቤት ልዩ ልዩ መምሪያዎች የተውጣጡ አምስት አባላት ያሉት አጣሪ ኮሚቴው፣ ከፌዴራልና አርብቶ አደር ጉዳዮች ሚኒስቴር እና ከኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን የሚወከሉ ኹለት አባላት እንደሚኖሩት ተገልጿል፡፡

የጠቅላይ ጽ/ቤቱ የካህናት አስተዳደር መመሪያ ዋና ሓላፊ መጋቤ ካህናት ኃይለ ሥላሴ ዘማርያም በሰብሳቢነትና የፓትርያርኩ ልዩ ጸሐፊ መጋቤ ሠናያት አሰፋ ሥዩም በጸሐፊነት የሚመሩት ኮሚቴው፣ የሊቃውንት ጉባኤ ሰብሳቢ ሊቀ አእላፍ ያዝ ዓለም ገሠሠ፣ የጠቅላይ ጽ/ቤቱ የበጀትና ሒሳብ መምሪያ ምክትል ሓላፊ መጋቤ ምሥጢር ጌራ ወርቅ ገብረ ጻድቅ እንዲሁም የመንበረ ፓትርያርክ ውጭ ግንኙነት መምሪያ ጸሐፊ መጋቤ ሀብታት ቃለ ወንጌል ታደሰ በአባልነት እንደሚገኙበት ተጠቅሷል፡፡

የማጣራት ሒደቱን መንግሥት በቅርበት እንደሚከታተለው የጠቆሙ ምንጮች፣ቀደም ብሎም በአቤቱታ የቀረቡለት ጉዳዮች አስቸኳይ መፍትሔ እንዲሰጣቸው ሲያሳስብ መቆየቱን ተናግረዋል፡፡

በርምጃው የተደናገጡ የአጥቢያ አማሳኞች ሒደቱን ለማስተጓጎል፣ የኮሚቴው አባላት በፓትርያርኩ ልዩ ጽ/ቤት ከተጠሩበት ከትላንት በስቲያ ጀምረው እየተሯሯጡ እንደሚገኙ ታውቋል፡፡ለኮሚቴው አባልነት ከተመረጡት አንዱ፣ ቀርበው መመሪያውን ካዳመጡ በኋላ በሕመም ሰበብ ራሳቸውን ማግለላቸው ከዚሁ የቀንደኛ አማሳኞች ተጽዕኖ ጋራ ሳይያዝ እንደማይቀር ተገምቷል፡፡ ገለጻውን ካዳመጡ በኋላ ለብቻቸው ወደ ፓትርያርኩ ቀርበው፣“አባታችን፣ ታምሜያለሁ፤ ሕመም ላይ ነኝ እኔ፤ ክፉኛ ታምሜያለሁ፤” ያሉት የመምሪያ ሓላፊው እንደማይቻላቸው በመግለጻቸው በሌላ ተተክተዋል፡፡ “ይኼ አቋም የለሽ፤ በጥቅም ተገናኝቶ ይኾናል ይኼኔ፤”በማለት እንዳዘኑባቸው ተገልጿል፡፡ አለመቻላቸውን መመሪያው ከመሰጠቱ በፊት አስቀድመው ተናግረው እንዲወጡ በኮሚቴው አባላት በተደጋጋሚ ቢጠየቁም ፈቃደኛ እንዳልነበሩ ተጠቁሟል፤“ባይመጣ ነበር የሚሻለው፤መጥቶ የቅዱስነታቸውን ገለጻ ካዳመጠ በኋላ ነገሩ በጥብቅ የተያዘ ጉዳይ መኾኑን ሲረዳ፣‘አልችልም’ ማለቱ፣ የሚባለውን አዳምጠህ ውጣ ተብሎ የተላከ አስመስሎበታል፤” ሲሉ የኮሚቴው አባላት ትዝብታቸውን ተናግረዋል፡፡

ተመሳሳይ የማስተካከያና የለውጥ ርምጃዎችን በማስተጓጎል የተካኑ የአጥቢያ ቀንደኛ ሌቦች፣ የሌብነት ድራቸውን በመጠቀም የማጣራት ሒደቱን ለማሰናከል ሊንቀሳቀሱ እንደሚችሉ ከወዲሁ በቂ ምልክት የሰጠ መኾኑ ተሠምሮበታል፡፡ “በቂ ማስረጃዎችና ማሳያዎች አሉ፤ የሚታወቅና ያፈጠጠ ጉዳይ ነው፤ እንደብቅህ ቢሉት ሊደበቅ አይችልም፤ መደለል፣ መደራደር፣ በጥቅም መያዝ አይቻልም፤” ያሉት የጉዳዩ ተከታታዮች፣ መንግሥት ለማጣራቱ ይኹንታ በመስጠት የኮሚቴውን እንቅስቃሴ በቅርበት ክትትል እንደሚያደርግበት ተናግረዋል፡፡ ለአንዳንድ ብፁዓን አባቶች የተዛቡ መረጃዎችን እየሰጡ ጫና በመፍጠርና ሽምግልና በመላክ ማምለጥ የለመዱ የሀገረ ስብከቱ የዋና ክፍል ሓላፊዎች እንዳሉና በአሁኑ ማጣራት ግን ይህ መሠሪነታቸው እንደማይሳካላቸው ተጠቁሟል – “የጳጳሳት ምልጃና ሽምግልና ኹሉ መኖሩን መንግሥት አውቆታል፤ በጥቅም እንደልላለን የሚሉ ኹሉ ዋጋ ይከፍላሉ፤” ተብሏል፡፡

አጣሪ ኮሚቴው፣ ከመጪው ረቡዕ አንሥቶ ሥራውን የሚጀምር ሲኾን፣ በላያችን ተገቢ ያልኾነ ምደባና አላስፈላጊ ዝውውር ተፈጽሞብናል፤ ከደረጃ ዝቅ ተደርገናል፤ መብታችንና ጥቅማችን አልተጠበቀልንም፤ የሚሉ አቤት ባዮችን እያነጋገረ ሪፖርቱን የሚያጠናቅር ይኾናል፡፡ ሥራ አስኪያጁን ጨምሮ ከስድስት ያላነሱ የዋና ክፍል ሓላፊዎች የጥቅም ትስስር የሚጋለጥበት ሲኾን፣ አላግባብ የተሰናበቱ፣ የታገዱ፣ ከደረጃ ዝቅ የተደረጉ፤ ጉቦ የተጠየቁና ተገደው የሰጡም ጭምር በአካል ቀርበው እንደሚያስረዱ ይጠበቃል – እርሱን[ሥራ አስኪያጁ] ከዚህ ተነሥተህ ወደዚያ ሒድ ማለት ቀላል ነው፤ ከሥሩ አሉ የተባሉት ሌቦች ኹሉ አብረው ተጣርተው ይቅረብልን፤ ከተመነጠሩም በአንድነት ይመነጠራሉ፤ ኮሚቴውን የማቋቋሙ አስፈላጊነትም ይኸው ነው፤ብለዋል ፓትርያርኩ በመመሪያቸው፡፡

በሃይማኖት ተቋማት ውስጥ: ሌብነትና የሌብነት ድር መንግሥት ርምጃ እንደሚወስድ ጠቅላይ ሚኒስትሩ አስጠነቀቁ

PM Abiy Ahmed on corruption

  • አንዱ በሌላው ጣልቃ እንደማይገባ በሕገ መንግሥቱ የሰፈረው ድንጋጌ ባላንስ ያስፈልገዋል
  • መባው እና ዘካው የሕዝብ ሀብት እስከኾነ ድረስ መንግሥት የመቆጣጠር ርምጃ ይወስዳል፤
  • ሃይማኖትም፣በሹመኞች አስተሳሰብ ላይ የሚፈጥረው ጫና ስላለ ግንኙነቱ ዜሮ አይደለም፤
  • የተሰገሰገባቸውን የሌብነት ድር በመበጣጠስ ለመንግሥትና ለሕዝብ ምሳሌ ሊኾኑ ይገባል

†††

  • ዘርፎ መክበርን የሚያወግዝ፣ሌብነትን የሚጠየፍ ባህል ሳናዳብር ሌባን ማጥፋት አንችልም፤
  • ሌብነትን፥ሙስና ማለት ማሽሞንሞን ነው፤የአገር መዘዝ፣የዕድገት ጠንቅና ካንሰር ነው፤
  • ሥራቸው የሞራል ልዕልና መፍጠር ነው፤የሌብነት ምሽግ መኾን አይችሉም፤ የለባቸውም
  • ግልጽነትንና ተጠያቂነት በማስፈን፤ትውልዱን በሥነ ምግባር በመቅረፅ መንግሥትን ያግዙ፤

†††

(አዲስ አድማስ፤ ቅዳሜ፣ ሰኔ 2 ቀን 2010 ዓ.ም.)

የሃይማኖት ተቋማት፣ በውስጣቸው የተሰገሰገውን የሌብነት ድር በመበጣጠስ የሞራል አስተማሪነታቸውን በተግባር እንዲያሳዩ ያስገነዘቡት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ፣ ከእንግዲህ መንግሥታቸው በተቋማቱ ውስጥ የሚፈጸምን ዘረፋና ሌብነት በቸልታ እንደማያልፈው አስጠነቀቁ፡፡

“ሃይማኖት በመንግሥት፣ መንግሥት በሃይማኖት ጣልቃ አይገባም፤” የሚለው የሕገ መንግሥቱ ድንጋጌ ትክክለኛ መርሕ ቢኾንም፣ የሃይማኖት ተቋማት የሚሰበስቡት መባ እና ዘካ የሕዝብ ሀብት እስከኾነ ድረስ መንግሥት አጠቃቀሙን የመቆጣጠር ርምጃ እንደሚወስድ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጠቁመዋል፡፡

pm abiy ahmed on corruption7

የሃይማኖት ተቋማት ገንዘብ የሕዝብ ሀብት እንደኾነና በየትኛውም ዓለም ኦዲት እንደሚደረጉ የጠቀሱት ዶ/ር ዐቢይ፣ትንሽ የሌብነት ምልክት ካዩ ፈቃዳቸውን እስከመቀማት እንደሚደርሱ አስረድተዋል፡፡ የሃይማኖት ተቋማት ከመሬት ጀምሮ ለመንግሥት ለሚያቀርቡት ጥያቄ ባለሥልጣናቱ በእኩልነት ምላሽ መስጠት የሚገባቸውን ያህል፣ በአጸፌታው የመንግሥት ጥያቄ “ምከሩ፤ ገሥጹ፤ ሰላም አምጡ” በማለት ብቻ እንደማይወሰንና እንደማይቀጥል አስረድተዋል፡፡ “በዕለት ተዕለት የሃይማኖት ሥራ መንግሥት አይገባም፤ በመንግሥት የዕለት ተዕለት ሥራ ሃይማኖት አይገባም፤ ግን ደግሞ ቀይ መሥመርና ድንበራችን ኹሌ የቆመና የማይገናኝ አይደለም፤” ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ አጠቃላይ መርሑ ትክክል ቢኾንም ዘወትር እንደማይሠራና ሚዛን እንደሚያስፈልገው አስገንዝበዋል፡፡

ጠቅላይ ሚኒስትሩ አያይዘውም፣“የሃይማኖት ተቋማት ዋነኛ ሥራቸው፣የሞራል ልዕልና መፍጠር ነው፤ የሌብነት ምሽግ መኾን አይችሉም፤የለባቸውም፤ አላግባብ መባ እየሰበሰቡ ምን ላይ እንዳዋሉት የማይታወቅ ከኾነ ከእነርሱ የሚጠበቀው የሞራል ልዕልና ይጠፋና የሚያስተምሩትም ምእመን ሌባ ይኾናል፤”በማለት በውስጣቸው የተሰገሰገውን የሌብነት ድር በመበጣጠስ እንዲሁም ሃይማኖት በጥበብና በዕውቀት በባለሥልጣናት ላይ የሚፈጥረውን ተጽዕኖ በመጠቀም፣መንግሥትን በተግባር ለማስተማር ቀዳሚውን ድርሻ እንዲወስዱ ጥሪያቸውን አስተላልፈዋል፡፡

ባለፈው ረቡዕ፣ በሼራተን አዲስ የተካሔደውን 4ኛውን ሀገር አቀፍ የፀረ ሙስና ጥምረት ጠቅላላ ጉባኤ በከፈቱበት ወቅት“የተደራጀ ሌብነት፥ አምስተኛ መንግሥት እንደኾነ” የጠቀሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ መንግሥታዊና ሕዝባዊ ተቋማትን ከተደራጁ ሌቦች ለመከላከልና ለማጠናከር የሚደረገው ትግል በመንግሥት ብቻ ከዳር የማይደርስ በመኾኑ፣ ግብግቡ የጋራ ጥረትን እንደሚጠይቅ ተናግረዋል፡፡የሃይማኖት አባቶችን ጨምሮ ሲቪል ማኅበራት፣ የአገር ሽማግሌዎችና ታዋቂ ግለሰቦች፣ ዘርፎ መክበርንና ሰርቆ አለማፈርን የሚያበረታታውን ባህልና አስተሳሰብ፣ ግልጽነትንና ተጠያቂነትን በሚያሰፍን አሠራር እያወገዙና እያጋለጡ በምሳሌነት በመዋጋት ለሕዝቡ የተግባር ትምህርት እንዲሰጡ ጠይቀዋል – እስኪ ምሳሌ ኾናችሁ ተገኙ፤ ምሳሌ ኾናችሁም ታገሉ፤ የሠራችሁትንም ለትምህርት እንዲኾን ለሕዝብ አሳዩ፡፡

PM Abiy Ahmed on corruption8በሀገራችን እየታየ ያለውን፣ በመጥፎ ሥነ ምግባር፣ በማጭበርበርና በሌብነት ላይ የተመሠረተ እጅግ አደገኛ አዝማሚያና ውድድር በማረም ረገድ ባህላችን ቁልፍ መከላከያ መኾኑን ያመለከቱት ዶ/ር ዐቢይ፣ ዘረፋን የሚያወግዝ፣ ሌብነትን የሚጠየፍ ባህል ሳናዳብር ሌቦችን ማጥፋት እንደማንችል አስረድተዋል፡፡ ሌብነትን፣“ሙስና፣ ብልሹነት ወይም የጨዋነት ጉድለት” እያሉ የሚያሽሞነሙኑት ሳይኾን፤የሞራል ዝቅጠት፣ አገር አጥፊ መዘዝና የዕድገት ጠንቅ በመኾኑ፣“ይህን አደገኛ ካንሰር ለማጥፋት ሁላችን የምንችለውን እናድርግ፤ የምንችለውን እንሥራ፤”ሲሉ የትብብር ጥሪ አቅርበዋል፡፡

ከ97 በመቶ ያላነሰው የኢትዮጵያ ሕዝብ ሃይማኖተኛና ሃይማኖተኝነት እንዳለው ቢነገርም፣ በትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል ጥናት መሠረት፣ ሀገራችን ኢትዮጵያ የተደራጀ ሌብነት ብዙም የለባቸውም በተባሉት የዓለማችን 10 ሀገራት ውስጥ ብቻ ሳይኾን፣ ከአፍሪቃም 10 የተሻሉ የሚባሉ ሀገራትም መካከል የለችበትም፡፡ ይህ ብቻ ሳይኾን፣ ከ10ሩ ዝቅተኛ የአፍሪቃ ሀገሮች ውስጥም የለንበትም፡፡ በጣም ያሳፍራል፤ሲሉ ኹኔታውን የገለጹት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ በዚሁ ከቀጠለ፣ ከዐሥሩ አስጊ አገሮች ተርታ እንደምንሰለፍ ስለሚጠቁም የተቀናጀ ዘመቻና ትግል አስፈላጊ መኾኑን ለሀገር አቀፍ የፀረ ሙስና ጥምረት ጠቅላላ ጉባኤ ተሳታፊዎች አሳስበዋል፡፡

‡‡‡‡‡‡‡‡‡‡‡‡‡‡

ጠቅ/ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ፣ በጋምቤላ ጉብኝት ባደረጉበት ግንቦት 19 ቀን 2010 ዓ.ም.፣ ከልዩ ልዩ የኅብረተሰብ ክፍሎች ጋራ ሲወያዩበሃይማኖት ተቋማት ውስጥ ስለሚፈጸመው ሌብነትና ስለተሰገሰገባቸው የሌብነት ድር ለቀረቡላቸው ጥያቄዎች መንግሥታቸውን ያለውን አቋም አስመልክቶ የሚከተለውን ምላሽ ሰጥተዋል

...እኩልነት ይከበር፤ መንግሥት በሃይማኖት ጉዳይ ሃይማኖት በመንግሥት ጉዳይ ጣልቃ አይገቡም፤ የሚለው አጠቃላይ መርሕ ትክክል ነው፤ግን ደግሞ ኹሌ አይሠራም፤ባላንስ ያስፈልገዋል፡፡ እኚህ ሰውዬ[የክልሉ ፕሬዝዳንት ጋቱሉዋክ ቱት] ቀን ቀን ፕሬዝዳንት ናቸው፤ ሃይማኖት አላቸው፤ እሑድ እሑድ ወይም ዓርብ ዓርብ ወደሚያምኑበት የእምነት ተቋም ሲመጡ የእምነት አገልጋዩ በሐሳብ ይጫናቸዋል፤ይቀርፃቸዋል፡፡ ሌብነት ጥሩ ነው የሚል ከኾነም ሌባ ይኾናሉ፤ሌብነት መጥፎ ነው የሚል ከኾነም ሌብነትን ይጠየፋሉ፡፡ ሃይማኖት በመንግሥት ባለሥልጣናት ላይ በጥበብና በእውቀት የሚፈጥረው ጫና አለ፤ ዜሮ አይደለም ግንኙነቱ፡፡

በሌላ መንገድ፣ በሁሉም ዓለም እንዳለው መንግሥት የሃይማኖት ተቋማት የሚሰበስቡት መባ/ዘካ/ በትክክል ሥራ ላይ ስለመዋሉ መቆጣጠር አለበት፡፡ የሃይማኖት ተቋማት ዋነኛ ሥራቸው፣ የሞራል ልዕልና መፍጠር ነው፡፡ የሌብነት ምሽግ መኾን አይችሉም፤ የለባቸውም፡፡ አላግባብ መባ እየሰበሰቡ ምን ላይ እንዳዋሉት የማይታወቅ ከኾነ ከእነርሱ የሚጠበቀው የሞራል ልዕልና ይጠፋና የሚያስተምሩትም ምእመን ሌባ ይኾናል፡፡ በየትኛውም ዓለም የሃይማኖት ተቋማት ኦዲት ይደረጋሉ፡፡ ያስገባው የሕዝብ ሀብት ስለኾነ፡፡ ብዙዎቹ ሀብታም ሀገሮች የሃይማኖት ተቋማትን ታክስ አያስከፍሉም፤ነገር ግን ይቆጣጠራሉ፡፡ሲቆጣጠሩ፣ ትንሽ የሌብነት ምልክት ካዩ ላይሰንስ ይቀማሉ፡፡

PM Abiy Ahmed in Gambella0

እኛ ጋራ የሃይማኖት ተቋማት መሬት ሲፈልጉ መንግሥት፣የኾነ የኾነ ሲቸግራቸው መንግሥት በሌላ ጊዜ አትግቡብን፤ መንግሥትም አንዳንድ ጉዳይ ሲኖረው የሃይማኖት አባቶችን ተጠቅሞ ምከሩ ገሥጹ ሰላም አምጡ የሚል፤ በሰላም ጊዜ ዘወር ብሎ የማያያቸው፤ እንደዚህ አይሠራም፡፡ በሕግ በዕለት ተዕለት የሃይማኖት ሥራ መንግሥት አይገባም፡፡ በመንግሥት የዕለት ተዕለት ሥራ ሃይማኖት አይገባም፤ ግን ደግሞ ቀይ መሥመርና ድንበራችን ኹሌ የቆመና የማይገናኝ አይደለም፡፡ አንዳችን በአንዳችን ውስጥ አለን፡፡በሚያገናኘን ጉዳይ ተገናኝተን ተባብረን መሥራት፤ በማይመለከተን ጉዳይ ደግሞ እጃችንን መሰብሰብ፤ ለምን? የጋምቤላ ከተማ ከንቲባ የራሱን ሥራ በወጉ ሳይሠራ፣ ከተማውን ሳያጸዳ የሃይማኖት ተቋማትን ሊቆጣጠር ቢፈልግ ኪሳራ ነው፡፡ መጀመሪያ ሥራውን መሥራት፤ የሃይማኖት ተቋማት፣ በግቢያችሁ ምእመኖቻችሁ ላይ ማድረግ የሚገባችሁን ሳታደርጉ ከንቲባውን ብትወቅሱ እናንተም እንዲሁ ማለት ነው፡፡

መጀመሪያ እያንዳንዱ ዜጋና ቡድን ሓላፊነቱን ከወሰደ በኋላ እንደ ሀገር የምንወስደውን መለየት ያስፈልጋል፡፡ ይኼ በሚኾንበት ሰዓት ያን ቀን ክቡር ፕሬዝዳንት ሃይማኖት የላቸውም፡፡ኹሉም የሃይማኖት ተቋም ሁሉም የጋምቤላ ዜጋ ለእርሳቸው ዜጋ ነው፡፡ ሁሉንም በእኩል ዐይን ማየትና መገልገል ሕገ መንግሥታዊ ግዴታቸው ነው፡፡ለእምነት ተቋማቸው የሚያዳሉ ከኾነ እርሳቸው የሃይማኖት ተቋም መሪ እንጅ የሕዝብ መሪ መኾን አይችሉም፡፡ የሕዝብ መሪ ስንኾን ሁሉን በእኩል ማየት፣ በእኩል ማቀፍ፣ በእኩል ማስተዳደር ይጠይቃል፡፡ እርሱን ደግሞ እንደሚያደርጉ፣ የተነሣውን ጥያቄ እምነት አለኝ፤ እኔም እከታተላለኹ፡፡

በጎይትኦም ያይኑ ሰብአዊ መብታችን ተጥሷል ያሉ የአ/አበባ ሀ/ስብከት ካህናትና ሠራተኞች የጠቅላይ ሚኒስትሩን ጣልቃ ገብነት ጠየቁ

plea to pm abiy ahmed

  • ቅዱስ ሲኖዶስ የወሰነላቸውን፣የሀገረ ስብከቱ ሥራ አስኪያጅ ተፈጻሚ አላደረጉም
  • የሰብአዊ መብት ኮሚሽን ማስጠንቀቂያ ቢሰጥም ወደ ሥራቸው አልመለሷቸውም
  • የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት፣ አቤት ባዮቹን እያነጋገረ ነው፤ ለዛሬም ቀጥሯቸዋል
  • ጉዳዩ እየተበላሸና እየከበደ መጥቷል፤ያሉት ፓትርያርኩ አጣሪ አካል ያቋቁማሉ
  • ቋሚ ሲኖዶስ በዛሬ ስብስባው፣ አጣሪውን አካል ሳይሠይም እንደማይቀር ተጠቆመ

†††

Pat Abune Mathias vs Goitom

በጉቦኛነትና ጎሠኝነት ላይ ባተኮረ የቅጥር፣ የዕድገትና የዝውውር አፈጻጸም ችግሮች ሳቢያ እየታመሰ በሚገኘው የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት አመራር ላይ በሚቀርቡ አቤቱታዎች ጫና የበዛባቸው ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርክ አቡነ ማትያስ፣ “ጉዳዩ እየተበላሸና እየከበደ መምጣቱን” ተናግረዋል፡፡ ባለፈው ረቡዕ በተካሔደው የቋሚ ሲኖዶሱ ሳምንታዊ መደበኛ ስብሰባ ማጠናቀቂያ ላይ፣ ሁከቱ በየቀኑ እየበዛ መኾኑን የጠቆሙት ቅዱስነታቸው፣ “አያያዙ[የሥራ አስኪያጁ ጎይትኦም ያይኑ] አላማረኝም፤” ብለዋል፡፡ መንግሥትም ከሚደርሱት አቤቱታዎች በመነሣት መፍትሔ እንዲሰጥ ማሳሰቡን አስታውቀዋል፡፡ ከሩስያ ሐዋርያዊ ጉብኝታቸው መልስ አጣሪ አካል በማቋቋም ኹነኛ መፍትሔ እንደሚሰጡ ቢጠቁሙም እስከ አሁን ተግባራዊ ሳያደርጉት ሰንብተዋል፡፡ በዛሬ ዐርብ፣ የቋሚ ሲኖዶስ ሳምንታዊ መደበኛ ስብሰባ፣ የሚያቋቁሙት አጣሪ አካል ሊሠየም እንደሚችል ተነግሯል፡፡
በሌላ በኩል፣ አቤት ባዮቹ ዳኝነትና መፍትሔ ፍለጋቸውን ያላቋረጡ ሲኾን፣ ለጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በፖስታ ቤት በኩል የላኩት አቤቱታ ደርሶ፣ ካለፈው ሳምንት ዐርብ ጀምሮ ጽ/ቤታቸው እያነጋገራቸው እንደሚገኝ ታውቋል፡፡ከባለጉዳዮቹ መካከል ከሐምሌ 2008 ዓ.ም. ጀምሮ ለሰብአዊ መብት ኮሚሽን፣ ለእንባ ጠባቂ ተቋምና ለፌዴራልና አርብቶ አደር ጉዳዮች ሚኒስቴር አቤቱታ ሲያሰሙ የቆዩ አስተዳዳሪዎች፣ ካህናትና ሠራተኞች እንደሚገኙበት ተጠቅሷል፡፡
አቤቱታቸው ኹለት ነጥቦችን የያዘ ሲኾን፤ የመጀመሪያው፡- ከ2001 ዓ.ም. ጀምሮ፣ በፌዴራል ጠቅላይ ሰበር ሰሚ ፍ/ቤት በተሰጠ የሕግ ትርጉም፣ የአጥቢያ አብያተ ክርስቲያን አስተዳዳሪዎች፣ ቀዳሾችና አወዳሾች በመንፈሳዊ ፍ/ቤት እንጅ በመደበኛ ፍ/ቤት ጉዳያቸው እንዳይታይ(እንዳይከሡ) መዘጋቱ ነው፡፡ ይህም፣ ሰዎች ኹሉ በሕግ ፊት እኩል እንደኾኑ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 25 የተደነገገውን የሚጥስ በመኾኑ ገደቡ ተነሥቶላቸው መብታቸውን በመደበኛ ፍ/ቤት ከሠው ማስከበር እንዲችሉ ጠይቀዋል፡፡ ለዚህም ያነሣሣቸው፣ ቤተ ክርስቲያን በምታስተዳድራቸው ካህናትና ሠራተኞች ላይ ባላት የዳኝነት ሥልጣንና በደረሰባቸው አስተዳደራዊ በደል ላቀረቡት ቅሬታ ፍትሐዊ ውሳኔ ቢሰጣቸውም፣በአፈጻጸም መብታቸው በመጣሱ መኾኑን አስረድተዋል፡፡
ቤተ ክርስቲያንን በበላይነት የሚመራት ቅዱስ ሲኖዶስ፣ በቋሚ ሲኖዶስ አማካይነት ከወራት በፊት የወሰነላቸው ውሳኔ በሀገረ ስብከቱ ሥራ አስኪያጅ ማናለብኝነት እንዳልተፈጸመላቸው በማስታወስ፣ ገቢራዊነቱን መከታተል የሚጠበቅባቸው ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርኩ ተፈጻሚ ያደርጉላቸው ዘንድ የጠቅላይ ሚኒስትሩን ጣልቃ ገብነት ለጽ/ቤታቸው ባቀረቡት አቤቱታቸው ጠይቀዋል፡፡
 የሀገረ ስብከቱ ጽ/ቤት፥ ችግሩን እቀርፍበታለሁ ያለውን የቅጥር፣ የዕድገት፣ የዝውውርና የዲስፕሊን ደንቦችን ዝግጅት እያጠናቀቀ መኾኑ ተሰምቷል፡፡ኾኖም የቤተ ክርስቲያን ጉዳዮችን በተመለከተ የመወሰን ሙሉና የመጨረሻ ሥልጣን ያለው ቅዱስ ሲኖዶስ እስከኾነ ድረስ፣ ከሁሉ በፊት ውሳኔውን ማስፈጸም ይኖርበታል፡፡አቤቱታ አቅራቢዎቹን ወደ ሥራ በመመለስ ረገድ(የውዝፍ ደመወዝና ጥቅማጥቅም አከፋፈሉና ምደባው)፣ ለአፈጻጸም የሚያዳግቱ ጉዳዮች ቢኖሩት እንኳ ማብራሪያ መጠየቅ እንጅ የተፈረደላቸውን ሓላፊዎች፣ ካህናትና ሠራተኞች፣ ፍትሕ በማዘግየት ወደ ሌላ አካል መግፋቱ፣ በቤተ ክርስቲያን ተቋማዊ የአሠራር ነጻነትና ልዕልና ላይ ጥያቄ የሚያስነሣ በመኾኑ ስሕተቱ የከፋ ይኾናል፡፡

 
ውዝፍ ደመወዛችን ተከፍሎን ወደ ሥራችን እንድንመለስ፣ የቤተ ክርስቲያኒቱ ቅዱስ ሲኖዶስ የወሰነና የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮሚሽንም ማስጠንቀቂያ የሰጠ ቢኾንም፣የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ሥራ አስኪያጅ ውሳኔውን ተፈጻሚ ባለማድረጋቸው ሰብአዊ መብታችን እየተጣሰ ነው፤ ያሉ ስድስት የአድባራት አስተዳዳሪዎች፣ ካህናትና ሠራተኞች የጠቅላይ ሚኒስትሩን ጣልቃ ገብነት ጠየቁ፡፡
Copy of plea to pm office
በተለያዩ አድባራት የሚሠሩ ሦስት አስተዳዳሪዎች እንዲሁም ሦስት ካህናትና ሠራተኞች፣ ባለፈው ሰኞ ግንቦት 23 ቀን ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት ባቀረቡት አቤቱታ፣ የቤተ ክርስቲያኒቱ ከፍተኛው ወሳኝና ሕግ አውጭ አካል የኾነው ቅዱስ ሲኖዶስ፣ ውዝፍ ደመወዛቸው ተከፍሏቸው ወደ መደበኛ ሥራቸው እንዲመለሱ ያሳለፈው ውሳኔ በቅዱስ ፓትርያርኩ በኩል እንዲፈጸምላቸው ይደረግ ዘንድ የጠቅላይ ሚኒስትሩን ድጋፍ ጠይቀዋል፡፡
ቅዱስ ሲኖዶሱ ውሳኔውን የሰጠው፣ ከአንድ ወር በፊት፣ ሚያዝያ 12 ቀን 2010 ዓ.ም. ባደረገው የቋሚ ሲኖዶስ ስብሰባ እንደኾነ የገለጹት አቤቱታ አቅራቢዎቹ፤ የሀገረ ስብከቱ ሥራ አስኪያጅ መ/ር ጎይትኦም ያይኑ ግን፣ “ውሳኔውን ወደ ጎን በመተውና ሥልጣናቸውን አላግባብ በመጠቀም ተፈጻሚ ባለማድረጋቸው” ከነቤተ ሰዎቻቸው ከፍተኛ ጉዳት እየደረሰባቸው እንዳለ ተናግረዋል፡፡

የጉዳዩ መነሻ፣ ሀገረ ስብከቱ በአቤቱታ አቅራቢዎቹ ላይ ያሳለፈውን ከሥራና ደመወዝ የማገድ፣ የማሰናበትና የማዛወር ውሳኔ በመቃወም በመንፈሳዊ ፍ/ቤት የቀረበ አቤቱታ መኾኑ ተገልጿል፡፡ መንፈሳዊ ፍ/ቤቱ ጉዳዩን መርምሮ፣ አቤቱታ አቅራቢዎቹ ውዝፍ ደመወዛቸው ተከፍሏቸው ወደየሥራቸው እንዲመለሱ፣ በአስተዳዳሪነት ሓላፊነት ያሉትንም ለፓትርያርኩ አስቀርቦ እንዲያስመድብ ወስኖላቸዋል፡፡ ሀገረ ስብከቱ በውሳኔው ላይ ይግባኝ ቢጠይቅም የመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ይግባኝ ሰሚ ፍ/ቤት የሀገረ ስብከቱን መንፈሳዊ ፍ/ቤት ውሳኔ አጽንቶታል፡፡ በሕገ ቤተ ክርስቲያን መሠረት፣ ከፍተኛው መንፈሳዊና አስተዳደራዊ ሕግ አውጭና ወሳኝ አካል ቅዱስ ሲኖዶስ እንደመኾኑ፣ ሀገረ ስብከቱ የይግባኝ አቤቱታውን የቅዱስ ሲኖዶሱ አስፈጻሚ አካል ለኾነው ቋሚ ሲኖዶስ አቅርቧል፡፡

እነመጋቤ ሃይማኖት መንግሥቱ ድረስ በሚል ማኅደር፣ በሀገረ ስብከቱ መንፈሳዊ ፍ/ቤት የቀረበውን የስድስት ካህናትና ሠራተኞች ክሥ እንዲሁም የሀገረ ስብከቱን የይግባኝ አቤቱታ፣ ባለፈው ጥር ወር በሠየመው ኮሚቴ አማካይነት ሲያጠና የቆየው ቋሚ ሲኖዶስ፣ ሚያዝያ 12 ቀን 2010 ዓ.ም. ባደረገው ስብሰባ፣ በፓትርያርኩ ማስታወሻ ተደግፎ የቀረበለትን የኮሚቴውን የሕግ አስተያየትና የውሳኔ ሐሳብ በመመርመር ውሳኔ አሳልፏል፡፡
 
በዚህም መሠረት፦ መጋቤ ሃይማኖት መንግሥቱ ድረስ፣ መልአከ ገነት አባ ሀብተ ማርያም ቦጋለ እና መልአከ መዊዕ አባ ኃይለ ሥላሴ ገብረ ጊዮርጊስ የተባሉት ሦስቱ የአድባራት አለቆች፣ ውዝፍ ደመወዛቸው ተከፍሎ ወደ አስተዳዳሪነት ሥራቸው እንዲመለሱ ወስኖላቸዋል፡፡
 
በተመሳሳይ ኹኔታ፥ ከሥራና ከደመወዝ የታገዱበት ምክንያት በፍ/ቤት ታይቶ በነጻ የተሰናበቱት ዲያቆን ዘውገ ገብረ ሥላሴ እና አላግባብ እንዲሰናበቱ የተደረጉት መሪጌታ ዳንኤል አድጎ እንዲሁም ወደ ሌላ ደብር መዛወራቸውን የተቃወሙት መ/ር መሣፍንት ተሾመ በዲቁና ሲያገለግሉበት ወደነበረው ካቴድራል ውዝፍ ደመወዛቸው፣ የበዓል ቦነሳቸውና ወጪና ኪሳራቸው ተከፍሏቸው እንዲመለሱ የሀገረ ስብከቱ መንፈሳዊ ፍ/ቤት የሰጠው ውሳኔ እንዲፈጸምላቸው ቋሚ ሲኖዶሱ ወስኖላቸዋል፡፡
Copy of Holy Synod on A.A dio1
የመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽ/ቤት የውሳኔውን ቃለ ጉባኤ በማያያዝ፣ ሀገረ ስብከቱ እንደ ውሳኔው አግባብ እንዲስፈጽም ሚያዝያ 18 ቀን በጻፈው ደብዳቤ ትእዛዝ መስጠቱንና የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮሚሽንም ውሳኔው ተግባራዊ እንዲኾን ማስጠንቀቁን የጠቆሙት አቤቱታ አቅራቢዎቹ፣ ሥራ አስኪያጁ ግን፣“በማናለብኝነት ተፈጻሚ አለማድረጋቸውን” ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት ባቀረቡት አቤቱታ አስታውቀዋል፡፡ “በእኛም ኾነ በሥራችን በምናስተዳድራቸው ቤተሰዎቻችን ላይ ከፍተኛ ጉዳት እያደረሱብን ነው፤” በማለት ምሬታቸው የገለጹ ሲኾን፤ የቤተ ክርስቲያኒቱ የበላይ አካል የኾነው ቅዱስ ሲኖዶስ ያሳለፈው ውሳኔ በፓትርያርኩ እንዲፈጸም ጽ/ቤቱ ጣልቃ ገብቶ ድጋፍ እንዲያደርግላቸው ጠይቀዋል፡፡
 
አቤቱታው በፖስታ ቤት በኩል የደረሰው የጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት፣ ባለፈው ሰኞ ግንቦት 27 ቀን ጠርቶ እንዳነጋገራቸውና ማብራሪያም እንደጠየቃቸው የጠቀሱት አቤቱታ አቅራቢዎቹ፣ ለዛሬ ዐርብ እንደቀጠራቸውና ስለጉዳዩ ከብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርኩ ጋራ ሊመክርበት እንደሚችል ጠቁመዋል፡፡ “የቅዱስ ሲኖዶሱ ውሳኔ በማስፈጸም አልያም በሰብአዊ መብት ኮሚሽኑ ማስጠንቀቂያ መሠረት ሀገረ ስብከቱን በሕግ ተጠያቂ በማድረግ ለከፋ እንግልት የተጋለጠንበት ችግር እልባት ያገኛል ብለን እንጠብቃለን፤” በማለት ተስፋቸውን ገልጸዋል፡፡
 
ቋሚ ሲኖዶሱ የይግባኝ አቤቱታውን እየመረመረ በነበረበት ወቅት ስለጉዳዩ በአዲስ አድማስ የተጠየቁት የሀገረ ስብከቱ ሥራ አስኪያጅ መ/ር ጎይትኦም ያይኑ በሰጡት ምላሽ፣ “ደረጃውን ጠብቀን ነው የምንሔደው፤ መንፈሳዊ ፍ/ቤቱ ወስኖልን ተግባራዊ አልኾነልንም የሚሉ ሰዎች፣ ቋሚ ሲኖዶሱ ይመለሱ ብሎ ከወሰነ የማይመለሱበት ምክንያት የለም፤” ብለው ነበር፡፡ በመታየት ላይ ያሉ ጉዳዮች ውጤት ሳይታወቅ ምደባዎች ተደርበው ስለሚሰጡበት ኹኔታም፣ “ይኼ ሊኾን የማይችል ነው፤ እኛ ሕጋዊ መሥመሩን ተከትለን፣ የስንብት ደብዳቤ ጽፈን ከለቀቁ በኋላ ነው ሠራተኛ የምንመድበው፤” የሚል ምላሽ ነበር የሰጡት፡፡
 
ሥራ አስኪያጁ ይህን ይበሉ እንጅ፣ ከአቤቱታ አቅራቢዎቹ መካከል፣ መጋቤ ሃይማኖት መንግሥቱ ድረስ ከቋሚ ሲኖዶሱ ውሳኔ በኋላ ቀደም ሲል በነበሩበትና ጥፋታቸው በማስረጃ ሳይረጋገጥ ከተነሡነበት ደብር ውጭ በእልቅና ቢመደቡም፣ ደብሩ ሙሉ ደመወዛቸውን ለመክፈል እንደማይችል አስታውቋቸዋል፤ በተመሳሳይ ኹኔታ መልአከ ገነት አባ ኃይለ ማርያም ቦጋለ፣ እገዳቸው ታይቶ ቢነሣላቸውም፣ በቦታቸው ላይ ሌላ አስተዳዳሪ በመመደቡ እየተጉላሉ እንደሚገኙ ታውቋል፡፡

የቅዱስ ሲኖዶስ ልዕልና እና መዋቅር ሕዝባዊ ሲኾን…

hizbawi synodos part two

  • “ሕዝባዊ ሲኖዶስ” ስንል፣ በዘመናችን ሲኖዶስ መዋቅራዊ ደረጃና በአባላቱ ተዋፅኦ ላይ የተከሠተውን ክፍተት በማሳየት፣“ጥንታዊውና መደበኛው ይመለስልን፤ ይተግበርልን” ማለትን የሚያስገነዝብ ነው፤
  • በመዋቅራዊ መሠረቱ ኹለት ወገን ነው፤ አንዱ ክህነታዊ ቅዱስ ሲኖዶስ(Holy Sacramental Synod) ሲኾን ሌላኛው ደግሞ፣ አስተዳደራዊ ቅዱስ ሲኖዶስ(Holy Governing Synod) ነው፤
  • “ሕዝባዊ ሲኖዶስ”፣ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ስትገለገልበት የነበረና በእጨጌው የሚመራ ጥንታዊና መደበኛ የሲኖዶስ ቅርፅና አደረጃጀት ነው፤
  • በእጨጌው የሚመራው የአስተዳደራዊው ቅዱስ ሲኖዶስ አባላት፣ ሕዝብ ያመነባቸው ምሁራንና ሞያተኞችን ያካተተና ይልቁንም ንቡራነ እዶችና ሊቃነ ካህናት በአባልነት የሚሳተፉበት ነበር፤
  • የፓትርያርኩ እጨጌነት፣ ለአስተዳደራዊ ቅዱስ ሲኖዶስ ተሰጥቶ በመንፈሳዊ ፕትርክናቸው ቢወሰኑ፤ የቋሚ ሲኖዶስ ቅርጽ፣ በአስተዳደራዊው ቅዱስ ሲኖዶስ ተተክቶ ሥራው ቢሠራ፤ የጠቅላይ ቤተ ክህነት ሥራ አስኪያጅነት፣ በምሁራን ሞያተኞች መመራት ቢጀምር፤ጳጳሳት በክህነት አገልግሎት ብቻ ተወስነው አስተዳደራዊ ሲኖዶሱ በእጨጌው በሚመራ ምሁራዊ ስብጥር ቢሠራ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያናችን እንደ ጥንቱ ወደ ታላቅነቷ ትመለሳለች፡፡

†††

ዶ/ር ዘሪሁን ሙላቱ

(የጥንታውያን ቋንቋዎችና ጽሑፎች ተመራማሪ)

የጥንታዊ ቋንቋዎችና ጽሑፎች ተመራማሪው ዶ/ር ዘሪሁን ሙላቱ፣ ሕዝባዊ ሲኖዶስ ይቋቋም በሚል ርእስ፣ በየሁለት ሳምንቱ በአዲስ አበባ ታትማ በምትወጣው ግዮን መጽሔት ያሰፈሩትን ጽሑፍ ቀዳሚ ክፍል ማስነበባችን ይታወሳል፡፡

ቅዱስ ሲኖዶስ፣ የቤተ ክርስቲያናችን ከፍተኛው መንፈሳዊና አስተዳደራዊ ሕግ አውጭና ወሳኝ አካል እንደኾነ ያወሱት ጸሐፊው፣በመንፈስ ቅዱስ የሚመራ እንደመኾኑ መጠን፣ በአሠራሩና በውሳኔ አሰጣጡ ከተለያዩ ተጽዕኖዎች ተጠብቆ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ፍትሕ ርትዕ እንዲሰፍን፣ የኹሉም መብት በሕግ ፊት እንዲከበር፣ እኩልነትና አንድነት እንዲረጋገጥ መጠንቀቅ እንዳለበት አስገንዝበዋል፡፡

በሓላፊነት በሚያገለግሉበት መንፈሳዊ ኮሌጅ በትውልድ ማንነታቸውና በሥራ መብታቸው ላይ የደረሰባቸውን በደል ተጨባጭ መነሻ ያደረጉት ዶ/ር ዘሪሁን፣ ከወገንተኝነትና ጥቅማጥቅም በጸዳ መልኩ ፍትሕ የሚሰጥ አባት ወይም የበላይ ሲኖዶሳዊ አካል በማጣት ከቤተ ክርስቲያኒቱ ውጭ በኾኑ ተቋማት ዳኝነት ፍለጋ የሚንገላቱ ካህናት፣ ሊቃውንትና ምእመናን እየተበራከቱ እንዳሉ ገልጸዋል፡፡

በአጭር ጊዜ መፍትሔ ካልተበጀለትም፣የቤተ ክርስቲያንን አስተዳደርና አገልግሎት በቀኖናው እንዲመራ የማድረግ፣ ሀብቷን የመጠበቅና የማስጠበቅ ሓላፊነት ያለበት ቅዱስ ሲኖዶስ፥ መንፈሳዊነት፣ልዕልና እና ቅድስና አጠያያቂ እንደሚኾን የአባላቱ ብፁዓን አባቶችም ቅቡልነት እንደሚያሰጋ ጠቁመዋል፡፡ የቅዱስ ሲኖዶሱ አባላትና አካላት ለአገልጋዮችና ምእመናን የፍትሕ ጩኸት መላሽ የሚኾኑበት ቅርበት እየተቋረጠ ከሔደም፣ የቤተ ክርስቲያን አጠቃላይ ህልውናና አንድነት ለከፋ አደጋ ከመጋለጡ በፊት፣ “ማኅበረ ምእመናኑ ያመኑበት፤ በዐይናቸው የሚያውቁት፤ በእጃቸው የዳሰሱት፣ በትምህርቱ የተማረኩበት፤ ለአመራሩና ውሳኔው የሚገዙለት፣ የሕዝብ ይኹንታና ተመጣጣኝ ውክልና የተሰጣቸው ሊቃውንትና ምሁራን አባቶች ተመልምለው የሚሳተፉበት ሕዝባዊ ሲኖዶስ ሊቋቋም ይገባል፤” ሲሉ አቋማቸውን ገልጸዋል፡፡


ከሳምንት በፊት በወጣችው ግዮን መጽሔት ባስነበቡት የጽሑፋቸው ተከታይ ክፍል ደግሞ፣ይህንኑ አቋማቸውን በማጠናከር፣“የሕዝባዊ ሲኖዶስን” ምንነት በስፋት አብራርተዋል፡፡“እኔን የሚያሳስበኝ የታላቋ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ጉዳይ ነው፡፡ ቀኖናዋ ሲጣስ ያስቆጫል፤ ዶግማዋ ሲፋለስ ያበሳጫል፤ ሥርዐተ እምነቷ ሲራከስ ያናድዳል፤ ስለሚያሳስበው ጉዳይ አብረን ብንታገል ይሻል ይመስለኛል፤” በማለት ጽሑፋቸውን የሚጀምሩት ዶ/ር ዘሪሁን፣ በተለይ ከ4ኛው መ/ክ/ዘ አንሥቶ በኢትዮጵያ ጥንተ ክርስትና እና በቤተ ክርስቲያን ተቋማዊ ነጻነት ላይ የተፈጸመውን የመለያየትና የታሪክ ሐቆችን የማፋለስ በደሎች ተንተነዋል፡፡

ዛሬም፣ በጥናት የተደገፈ የፖሊቲካ ተልእኮ ባነገቡ ኃይሎች ሤራና ጣልቃ ገብነት፣ ሕገ ሲኖዶስ እየተጣሰ የሀገርን አንድነት የሚያፈርስና የቤተ ክርስቲያንን ታላቅነት የሚገዳደር ድርጊት እየተፈጸመ እንደሚገኝ ጠቁመዋል፡፡ ይህንም፣ “ከዳተኝነት፤ ፖለቲከኝነትና አማሳኝነት” ሲሉ የገለጹት ጸሐፊው፣ ቤተ ክርስቲያናችንን ከዚህ መታደግ የሚቻለው፣ ሁላችንም አንድ ኾነን ያገባናል ስንልና ሕዝበ ክርስቲያኑ የመሰከረላቸው ዕጩዎች ጵጵስና ተሹመው የሲኖዶስ አባላት ሲኾኑ ብቻ እንደኾነ ያስረዳሉ፡፡ “ጳጳሳቱን የመረጠው ሕዝብ ነው ማለት፣ ሲኖዶሱ ሕዝባዊ ኾነ ማለት ነው፤ ጳጳሳቱን ከምልመላ ጀምሮ የመረጣቸው መንግሥት ነው ማለት፣ ሲኖዶሱ መንግሥታዊ ኾነ ማለት ነው፤” ይላሉ፡፡

ስለ“ሕዝባዊ ሲኖዶስ” የሚሰጡትን ትርጉም በመቀጠል፣ “በሕዝብ የተሾመ ጳጳስ ብቻ ነው ለሕዝብ እንደሚሠራ የሚታወቀው፤” ያሉት ጸሐፊው፣ “ጳጳስ የሚሾመው እኮ ሕዝብ ላይ እንጂ መንግሥታዊ ድርጅት ላይ አይደለም፡፡ ሕዝበ ክርስቲያኑ ከመቀነቱ እያወጣ ለሚያሠራው ቤተ ክርስቲያን የሚሾምበትን ሰው በስሙና በመልኩ በጠባዕዩም አምኖበት የመጠቆምና የመምረጥ መብት እንዳለው በሕጉ ተጽፎ የለምን?” ሲሉ ይጠይቃሉ፡፡ ሕዝበ ክርስቲያን ቀርቶ ተሿዋሚውን ጳጳስ በሃይማኖት የማይመስሉት ሰዎች እንኳን ስለሚኖረው መልካምነት ሊስማሙበት እንደሚገባ በፍትሐ ነገሥት ተጽፏል፡፡ እንግዲህ ሕዝባዊ ሲኖዶስ ማለት በዚህ መልኩ በሕዝብ ተጠቁመው የተመረጡና የተሾሙ ጳጳሳት ያሉበት የሕጋዊ ሲኖዶስ ቅርጽ ነው፤ በማለትም ምላሽ ይሰጣሉ፡፡

“ሕዝባዊ ሲኖዶስ” ሲባል፣ በዘመናችን ሲኖዶስ መዋቅራዊ ደረጃና በአባላቱ ተዋፅኦ ላይ የተከሠተውን ክፍተት በመጠቆም፣“ጥንታዊውና መደበኛው ይመለስልን፤ ይተግበርልን” ማለትን እንደሚያሳይ አስገንዝበዋል፡፡ ዶ/ር ዘሪሁን እንዳስረዱት፣ “ሕዝባዊ ሲኖዶስ” በመዋቅራዊ መሠረቱ በኹለት ወገን የሚዋቀሩ ሲኖዶሳትን ያመለክታል፡፡ አንዱ፣ ክህነታዊ ቅዱስ ሲኖዶስ (Holy Sacramental Synod) ሲኾን ሌላኛው ደግሞ፣ አስተዳደራዊ ቅዱስ ሲኖዶስ(Holy Governing Synod) ነው፡፡

በሀገራችን ያለው ክህነታዊው ሲኖዶስ ብቻ እንደኾነ ጠቅሰው፣ቀደምቱ የአስተዳደራዊ ሲኖዶስ ቅርጽና አገልግሎት በታሪክ በተፈጸመው ደባ(በግብጻውያንና ሮማውያን) ጠፍቷል፤ ብለዋል፡፡ አሁን ባለው ክህነታዊ ሲኖዶስ ሕጋዊ ቅርጽና የአባልነት ተዋፅኦ ላይም ጥያቄ አንሥተዋል – “ቀሳውስት በመነኰሳት መሀል ተገኝተው የሲኖዶስ አባላት እንዳይኾኑ የሚከለክል ተቀጽላ ሕግ ከየት የመጣ ነው? በአንዲት ሴት የተወሰኑ ካህናትን የጉባኤው አባላት እንዳይኾኑ ያገለለ ሲኖዶስ አይደለምን?”

በሀገራችንም ታሪክ “ሕዝባዊ ሲኖዶስ”፣ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ስትገለገልበት የነበረና በእጨጌው የሚመራ ጥንታዊና መደበኛ የሲኖዶስ ቅርፅና አደረጃጀት እንደኾነ ዶ/ር ዘሪሁን እንደሚከተለው አውስተዋል፡፡…

“ለማንኛውም ሕዝባዊ ስለኾነው ስለ አስተዳደራዊ ቅዱስ ሲኖዶስ አወቃቀርና ታሪክ ጥቂት ልንገራችኹ፤ በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ጥንታዊ ታሪክ አስተዳደራዊ ሲኖዶስ ቢያንስ ዐሥራ ኹለት አባላት ያሉበት ኾኖ በእጨጌው የሚመራ ነበር፡፡ አስተዳደራዊ ሲኖዶስ  በእጨጌው የበላይነት፣ በርእሰ ሀገሩ ታዛቢነት፣ በሊቀ ጳጳሱ አውጋዥነት ብዙ ጊዜ ተገልጧል፡፡ በሀገራችን ኢትዮጵያ የእጨጌው መንበር ደብረ ሊባኖስ መኾኑ አልቀረም፤ እጨጌው በአስተዳደርና ዕውቀት የቤተ ክህነቱ የበላይ ሲኾን፣ በመንፈሳዊ አገልግሎት  የፓትርያርኩ የበታች ነው፤ ፓትርያርኩ በመንፈሳዊ አገልግሎት የበላይ ሲኾኑ እጨጌው ግን ተጠሪነቱ ቀጥታ ለሀገሪቱ ርእሰ ሀገር ነበር፤

በእጨጌው የሚመራው የአስተዳደራዊው ቅዱስ ሲኖዶስ አባላት ሕዝብ ያመነባቸው ምሁራንና ሞያተኞችን ያካተተና ይልቁንም ምሁራን የኾኑ ንቡራነ እዶችና ሊቃነ ካህናት በአባልነት የሚሳተፉበት ነበር፡፡ እነዚህ አባላት የኾኑበት ሲኖዶስ ለተበደለ ፍትሕን የሚሰጥ ለፓትርያርኩ ምክረ ሐሳብ የሚያቀርብ ሲኾን መዋቅርነቱ ላዕላዊ ነው፡፡ ይኽ አስተዳደራዊ ሲኖዶስ በዜጋ አመል ደብረ ሊባኖስ ተመሥርቷል፤ በታላላቅ የሀገር ቤት ሲኖዶሶችና የውጭ ሲኖዶሶች ተገኝቶ ውሳኔዎችን አስተላልፏል፡፡ ለምሳሌ፥ ኢየሱሳውያንን ተከራክሮ ውሳኔ ለመስጠት አዘዞ ሔዷል፤ “ዘጠኝ መለኰት” የሚሉትን ለመመርመርና ለማውገዝ ዋልድባ ድረስ ዘልቋል፤ራሻ እንደ ዛሬው የራሷን አስተዳደራዊ ሲኖዶስ ሳታቋቁምና ራሷን ሳትችል ከታላቋ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ጋር በፍሎሬንት ጉባኤ ተገናኝተዋል፡፡ የኢትዮጵያ አስተዳደራዊ ሲኖዶስም በሮም ፍሎሬንት ጉባኤ ላይ ተገኝቶ ደቂቀ እስጢፋን አሳፍሮ ተመልሷል ፡፡

ለነገሩ አባ ሆይ ወደ ሩስያ ሔደው ስለመጡ ይህን አስተያየት መርምረው፣ የአክሱም ሐውልትን ከጣልያን እንዳስመለስን፤ የአስተዳደራዊ ቅዱስ ሲኖዶሳችንንም አወቃቀር ከራሻ ቢያስመልሱልን መልካም ነበር እላለኹ! በሩስያ መስኮብ ቤተ ክርስቲያን ዐሥራ ኹለት አባላት ያሉት በእጨጌው የሚመራው አስተዳደራዊ ቅዱስ ሲኖዶስ መንበሩ በሴንት ፒተርስበርግ መንበረ ጴጥሮስ የተመሠረተው በ1721 ነው፡፡ ራሻውያን ይኽንንም ሲኖዶሳዊ ቅርጽ በኢየሩሳሌም ከነበሩት፣ በእጨጌው ከሚመሩት የኢትዮጵያውያን የሲኖዶስ አባላት እንደወሰዱት የታሪክ ምንጮች ያጋልጣሉ፤ የራሽያ ቤተ ክርስቲያን ቢያንስ ለ200 ዘመናት በዚህ መዋቅር የበላይነት እየተመራች ነው፡፡ በእኛ ሀገር ግን የእጨጌነቱን አስተዳደራዊ የቅዱስ ሲኖዶስ ሥርዐት ጳጳሳቱ ወርሰውታል፡፡ በጥንቱ ሥርዐታችን ሥራ አስኪያጅ የሚሾመው በእጨጌው ጥናትና አቅራቢነት ጳጳስ ያልኾነ ምሁር ነበር፤የክህነታዊውን ቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ  ውሳኔ ለማስፈጸም በሚል ቋሚ ሲኖዶስ በሚል ተቋቁሞ፣ የቋሚ ሲኖዶስ አባላትም ጳጳሳት ብቻ ኾነው ምሁራኑ ቀሳውስትና ሊቃውንት ባለመካተታቸው ቀዋሚው የአስተዳደር ቅዱስ ሲኖዶስ ሥርዐትና እጨጌአዊ መዋቅር ተዘንግቷል፡፡

ሀገረ ስብከት ሲከሠስ፥ ዳኛው ጳጳስ፣ ይግባኝ ሰሚ ጳጳስ፣ የበላይ ውሳኔ ሰጪ ጳጳስ ኾነው ተሠይመውበታል፡፡ በዚህ ዓይነት አስተዳደር ማን ፍትሕ ያገኛል? ምን ዓይነት ሥራስ ይሠራል? የጠቅላይ ቤተ ክህነት ሥራ አስኪያጅ ጳጳስ መኾን አለበት ብሎ መወሰን የቤተ ክርስቲያን ምሁራንን ያገለለ አይደለምን? አሁን ግን ይኼ ሁሉ ቀርቶ ፓትርያርኩ እጨጌነቱን ለአስተዳደራዊ ቅዱስ ሲኖዶስ ቢሰጡና በመንፈሳዊ ፕትርክናቸው ቢወሰኑ የቋሚ ሲኖዶስ ቅርጽ በአስተዳደራዊው ቅዱስ ሲኖዶስ ተተክቶ ሥራው ቢሠራ የጠቅላይ ቤተ ክህነት ሥራ አስኪያጅነት በምሁራን ሞያተኞች መመራት ቢጀምር፤ ጳጳሳት በክህነት አገልግሎት ብቻ ተወስነው አስተዳደራዊ ሲኖዶሱን በእጨጌው ለሚመራው ምሁራዊ ስብጥር ቢያስረክቡ ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያናችን እንደ ጥንቱ ወደ ታላቅነቷ ትመለሳለች፡፡

እኔም የምጮህለት የሕዝባዊ ሲኖዶስ ጉዳይ ከሚያነሣቸው ጥያቄዎች አንዱ፣ ለዚህ ጽሑፍ ርእስ ያደረግሁት፣ “ሕጋዊ ሲኖዶስ የትኛው ነው?” የሚለው ነው፡፡ በዚህ ጥያቄ መነሻነት በዘመናችን ያለውን የሲኖዶስ ቅርፅና ዓይነቶቹን እተቻለኹ፣ ምናልባት ቃሉ ዓለማዊ ለመሰላችኹም አለመኾኑን ገልጫለኹ፤ እናም አሁንም እላለኹ፥ ሕዝባዊ ሲኖዶስ ይቋቋም!!! ይቆየን…

…ኲሎ አመክሩ ወዘሠናየ አጽንዑ…

ገለቶማ !!!

ማስታወሻ፡- ይህ ጽሑፍ፣ሕጋዊ ሲኖዶስ የቱ ነው? በሚል ግዮን መጽሔት፣በግንቦት ፳፻፲ ዓ.ም. እትሙ ያስነበበው ሲኾን፤ ለጡመራ መድረኩ እንዲስማማ ተመጥኖ የቀረበ ነው፡፡ ጸሐፊውን ዶ/ር ዘሪሁን ሙላቱን በኢ-ሜይል አድራሻቸው <mulatuz@yahoo.com> ማግኘት ይቻላል፡፡

 

ለሰንበት ት/ቤቶች አገልግሎት በቂ ትኩረትና በጀት እንዲሰጥ ተጠየቀ፤ 7ኛው ሀገር አቀፍ ጠቅላላ ጉባኤ ባለ13 ነጥቦች መግለጫ በማውጣት ተጠናቀቀ

 

eotc ssd 7th annual closing1.doc

ከ35 አህጉረ ስብከት የተወከሉ የሰንበት ት/ቤቶች አንድነት ጠቅላላ ጉባኤ አባላት፣ ከግንቦት 17 ቀን ጀምሮ ላለፉት ሦስት ቀናት በመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት አዳራሽ ሲያካሒዱ የቆዩት፣ 7ኛው ሀገር አቀፍ የሰንበት ት/ቤቶች አንድነት ዓመታዊ ጠቅላላ ጉባኤ ዛሬ ማምሻውን፣ ባለ13 ነጥቦች የጋራ መግለጫ በማውጣት ተጠናቋል፡፡

ዐበይት ነጥቦች፡-

  • ወጣቱን ከግብረ ሰዶማዊነት ወረርሺኝ ለመታደግ ቤተ ክርስቲያን ድምፅዋን ታሰማ
  • እንደሕግ ያጸደቁት ሀገራት ወጣቱን ሰለባ ለማድረግ የተለያየ ስልት እየተገበሩ ነው
  • ከነጣቂ ጠብቆ ተተኪ ለማድረግ የሚሠራበት ዘመን እንደኾነ የጋራ ግንዛቤ ተይዟል፤
  • “የሰንበት ት/ቤቶች አንድነት ሓላፊነትም፣ወጣቱን ከሃይማኖት ዘራፊ መጠበቅ ነው፤”
  • የኢኦተቤ ቴቪ ከሌሎች ሚዲያዎች በተሻለ ወጣቱን ያቀፈና ሳቢ እንዲኾን ተጠየቀ
  • ሰንበት ት/ቤቶችን ያማከለ መደበኛ መርሐ ግብር ይኑረው፤የአየር ሰዓትም ይሰጠው፤

†††eotc ssd 7th annual closing0.doc

  • ከ1ኛ‐12ኛ ክፍል የተዘጋጀው ሥርዐተ ትምህርት በአበው ምክር እንዲጸድቅ ተጠየቀ
  • ለአተገባበሩ የሚረዱ መምህራን ሥልጠና መርሐ ግብርም እንደሚቀረጽ ይጠበቃል፤
  • የቀጣዩ 5ዓመት መሪ ዕቅድ ዝግጅት፥ተጨባጭ ኹኔታዎችን እንዲያገናዝብ ይሠራል፤
  • የሰንበት ት/ቤቶች የፋይናንስ ፖሊሲና አያያዝ መመሪያው ጸድቆ በኹሉም ይተግበር፤
  • የሰንበት ት/ቤቶች አንድነትን የማዋቀሩ ድክመት ተለይቶ አቅጣጫ ተሰጥቶበታል፤
  • ለጉባኤው ተወካዮቻቸውን ያላኩ አህጉረ ስብከት የጠቅ/ጽ/ቤቱ ርምጃ ይጠብቃቸዋል፤

†††eotc ssd 7th annual closing2.doc